Ieder(s) verlies is rouw waard

Rouw wordt nog vaak alleen in verband gebracht met het verlies van een dierbaar persoon. Maar we ervaren veel vaker verlies, het wordt alleen nog niet als zodanig herkend en erkend. De bedoeling van deze blog is niet om je ‘op te zadelen’ met verliezen en rouwsituaties. Het gaat er mij om dat je een onbestemd gevoel of een emotionele dag gaat zien als signalen. Het kunnen signalen zijn van rouw, van een situatie waarin je verlies ervaart, hoe klein of onbeduidend in jouw ogen ook. Niet kunnen slapen van boosheid of verhalen in je hoofd, wakker worden met een zwaar hart, huilen om niets, en ook ruzie zoeken, ’s ochtends niet op gang kunnen komen, vermoeidheid en desinteresse kunnen signalen zijn van rouw.

Vormen van verlies en rouwsituaties
We kunnen veel verliezen in ons leven. Niet alleen door de dood, maar ook door echtscheiding, uit elkaar gaan, ontslag, brand, verhuizing, emigratie, vluchten, ongeval, miskraam, abortus, vroeggeboorte, vermissing, diefstal, ziekte, faillissement, bedrijfsbeëindiging, reorganisatie, pensionering, ouderdom en door economische ontwikkelingen. Ook door ruzies, conflicten, afstand, onbegrip, desinteresse en uitsluiting ervaren we verlies. Zelfs door groei en persoonlijke ontwikkeling kunnen we verlies ervaren.
We ervaren dat verlies vaak nu, maar we kunnen het ook later in ons leven ervaren als een gemis uit onze kindertijd of jeugd.

We verliezen de dierbare mensen om ons heen: partners, ouders, kinderen, gezinsleden, broers, zussen, zwagers, schoonzussen, schoonouders, opa’s, oma’s, ooms, tantes, neven, nichten, vrienden, vriendinnen, buurmannen, buurvrouwen, buurtkinderen, collega’s, juffen, meesters, docenten, klasgenoten, medestudenten, kennissen, clubgenoten, verenigingsleden.
We verliezen onze huisdieren.
We kunnen ons huis verliezen en andere spullen waar we aan gehecht zijn. Ook status, zingeving, daginvulling, erkenning, waardering, gedeeld verleden en gedeelde toekomst. We kunnen onze dromen verliezen, onze wensen en plannen voor de toekomst.

We verliezen veel in ons leven. Er valt veel te rouwen. Gelukkig heeft niet ieder verlies evenveel impact op ons.

Er bestaat geen hiërarchie in verlies
Het ene verlies is niet erger of zwaarder dan het andere. We hoeven het verlies niet te wegen want er bestaat geen hiërarchie in verlies. Zo bestaan er dus kleine en grote verliezen en alles daar tussen in, maar hoe we het verlies ervaren is heel persoonlijk.

Verlies is een persoonlijke ervaring
Wat voor de ene persoon een groot gemis of verlies is, kan op de andere veel minder impact hebben. De mate van gehechtheid aan de ander, het huisdier, het object of de situatie bepaalt namelijk de impact van het verlies ervan.
Ieder mens is uniek, heeft daardoor unieke rouwmomenten en reageert daarop met unieke rouwreacties. Kinderen hebben geen kleine verliezen omdat ze (nog) klein zijn. Zij kunnen hun verlies wel degelijk als groot en zeer pijnlijk ervaren.
En ook hetzelfde verlies kan verschillende impacts hebben op de rouwenden. Beide ouders rouwen niet hetzelfde bij verlies van hun kind, collega’s rouwen niet hetzelfde bij verlies van hun werk, kinderen rouwen niet hetzelfde als hun ouders scheiden en ze hun vertrouwde gezinssituatie verliezen.

Het domino-effect van verlies
Als een kettingreactie kan het verlies een reeks van gebeurtenissen en situaties veroorzaken die invloed hebben op het leven en de toekomst van de rouwende. Of het nu is op sociaal gebied, familie- en gezinsverband, op lichamelijk gebied, op het gebied van wonen en werken of op financieel gebied, de toekomst kan er ineens héél anders uitzien. Dit domino-effect kan bijvoorbeeld ontstaan in het geval van verlies van de levenspartner, bij scheiding of bij verlies van werk. Het kan zich ook voordoen als de kinderwens moet worden opgegeven of als er door verlies van gezondheid moet worden verhuisd naar een aangepaste woning of verzorgingstehuis. Zo wordt het verlies groter en pijnlijker.

Dus als je bijvoorbeeld zegt dat je je broer hebt verloren omvat dat meer dan alleen de realiteit dat je elkaar nooit meer zult zien, spreken en aanraken. Je verliest bijvoorbeeld de unieke relatie met hem. Misschien verlies je je grote broer of juist je kleine broertje, je verliest een vertrouweling, je verliest een gedeelde toekomst, je verliest zijn rake opmerkingen, zijn hemelse tiramisu, zijn irritante bemoeizucht en je verliest zijn gekke appjes.

Aandacht voor verlies en rouw
Je geeft aandacht aan je verlies door aandacht te geven aan ieder rouwmoment. Een rouwmoment is een situatie waarin je met je verlies wordt geconfronteerd. Als je er geen of niet voldoende aandacht aan geeft kun je last krijgen van de rouw-signalen die in de aanhef van deze blog staan. Ze geven eigenlijk aan dat je je rouw verwaarloost, dat je je verlies niet waardeert. En daar gaat het in deze blog om: dat je verlies rouw waard is!

Uitnodiging
De laatste tijd komt verlies en rouw steeds meer in de publiciteit. We komen er achter dat verwaarloosde rouw o.a. kan leiden tot fysieke klachten, burn-out en depressiviteit waardoor werk of studie en leven stagneren. In werkelijkheid lopen mensen vast in hun rouw alleen wordt dat niet als zodanig herkend en erkend. Dus mooi mens, geef aandacht aan je verlies en rouw. Dat is mijn uitnodiging!

  • Huil en zucht.
  • Neem een dag vrij.
  • Ruim die kamer op.
  • Zorg goed voor jezelf.
  • Huil nog meer.
  • Doe een dutje op de bank.
  • Bekijk de vakantievideo’s.
  • Staar een paar uur voor je uit.
  • Zet jankmuziek op.
  • Schrijf op hoe je je voelt.
  • Zucht nog meer.
  • Koop een nieuwe trui.
  • Voor een gesprek met een lief mens.
  • Lucht je hart.
  • Maak een wandeling.
  • Kook het lievelingseten van je lieverd.
  • Plan de volgende dag vrij.
  • Ga op tijd naar bed.

Hoe ga jij met je verlies om? Geef je er aandacht aan of schuif je het voor je uit? Wil je wel rouwen, maar weet je niet hoe? Ik ben benieuwd naar je ervaringen. Stuur me gerust een berichtje: willy@effectiefrouwen.nl. Ik reageer altijd!

Het Stappenplan voor een gezond rouwproces is een goed hulpmiddel om aandacht en zorg aan je verlies te geven. Klik hier voor meer informatie.